Մարդու ատամները շնաձկան ատամներից ավելի ամուր են

Մարդկային ատամները իրենց միկրոկառուցվածքի հաշվին ավելի ամուր են քան շնաձկան ատամները, չնայած, որ շնաձկան ատամի էմալը շատ կարծր ֆտորապատիտ նյութից է, ասում են գերմանացի գիտնականները Journal of Structural Biology ամսագրում հրապարակված հոդվածում:

Հետազոտության հեղինակները` Դույսբուրգի համալսարանի գիտնական Մաթիաս Էպպլեն և իր գործընկերները հետազոտել են, թե ինչպես են ոչ օրգանական նյութերը ազդում ատամների, ոսկրերի, խեցիների կենսաբանական հյուսվածքների վրա:

«Լավ հայտնի է, որ շնաձկան ատամի էմալը շատ կարծր նյութից է, որի մոլեկուլները կազմված են ֆտորից, կալցիումից, ֆոսֆորից և թթվածնից: Սակայն, մինչ այժմ գիտնականները դրանք չեն ուսումնասիրել ժամանակակից քիմիական և ֆիզիկական մեթոդներով»,- ասել է Էպպլեն:

Գիտական խումբը ուսումնասիրել է վագրային շնաձկան և ավելի փոքր Մակո շնաձկան ատամները էլեկտրոնային սկանավորման սարքավորումներով, ռենգենաբաղադրիչային մեթոդով, որ պարզվի էմալը պատող նյութի բյուրեղների չափը և այլ պարամետրեր: Բացի այդ, գիտնականները փորձարկել են դրանց մեխանիկական ամրությունը:

Արդյունքները ցույց են տվել, որ ծովային գիշատիչի տարբեր տեսակների ատամները կառուցվածքով իրար նման են, չնայած տարբեր շնաձկեր դրանք տարբեր կերպ են գործածում:

Ատամների արտաքին շերտը շատ ամուր ֆտորապատիտից է, իսկ ներսում ավելի դյուրաբեկ դենտինից: Նման կառուցվածքը ստիպում էր գիտնականներին կարծել, թե մարդկային ատամները պետք է ավելի «փափուկ» լինեն:

«Մարդու ատամի էմալը մի փոքր ավելի փափուկ նյութից է` հիդրոկսիլապատիտից», - նշում է Էպպլեն:

Սակայն, ի զարմանս գիտնականների, պարզվել է, որ մարդու ատամները ավելի ամուր են:

«Դա պայմանավորված է մեր ատամների հատուկ միկրո և նանո կառուցվածքով: Մարդու ատամի միներալների բյուրեղները հատուկ կառուցվածքով են դասավորված, բացի այդ դրանք միմյանց «սոսնձված» են սպիտակուցներով, որոնք կանխում են միկրոճաքերի տարածումը», - նշում են հետազոտության հեղինակները:

Գերմանացի գիտնականների հետազոտության արդյունքները կօգնեն ստանալ ատամների միկրոկառուցվածքը և նոր, առավել ամուր և բնականին մոտիկ ատամնային պրոթեզներ ստեղծել:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ